﴿آن را جرعه جرعه مینوشد و به آسانی از گلویش فرو نمیرود﴾1 و تو ای اسحاق در پاسخ خود درباره سگها و الاغها، هنگامی که به آبهای گندیده و گرم وارد میشوند گفتی؛ آیا اینگونه نیست که وقتی به آن وارد میشوند، آن را فرو میبرند و مینوشند؟ در حالی که خداوند -عَزَّ وَجَلَّ- فرمود: ﴿و به آسانی از گلویش فرو نمیرود﴾ پس تو سخن خداوند -جَلَّ وَعَلَا- را رد کردی و با او مخالفت ورزیدی. بلکه هنگامی که مرگ در زمان انتقال بر شخص مخالف نازل میشود، مرگ را جرعه جرعه مینوشد و در گلویش گیر میکند و به سختی میتواند آن را فرو ببرد، ﴿و مرگ از هر سو به سراغش میآید﴾ او در زمان انتقال، هر جسم و قالبی که به آن منتقل میشود، و هر گونه کشته شدنی که با آن کشته خواهد شد، و اینکه به کجا میرود و به چه چیزی منتقل میشود را به چشم میبیند. اینچنین فرمود میم که جلالت و تعظیم برای ذکر اوست: بر هر نفسی حرام است که از سرای دنیا خارج شود تا آنکه جایگاه استقرار خود را ببیند که یا به سوی بهشت است و یا به سوی آتش؛ ﴿اما او نمیمیرد﴾ یعنی نمیمیرد تا از عذاب و مسخ شدنها رهایی یابد، بلکه از این جسم به جسم دیگری منتقل میشود، پس او در چشم کسی که او را میبیند مرده است، اما در قالب دیگر زنده است؛ ﴿و در پی او عذابی سخت است﴾ یعنی در پی این مرگ و انتقال، عذابی سخت وجود دارد، یعنی عذابی بزرگ، متراکم و همیشگی، مانند ذبح شدنها، مسخ شدنها، تنورها، کورههای ذوب،
1سوره ابراهیم، آیه 17




