نقره و مس و سرب و آهن و سایر چیزهایی که ذوب می‌شوند، گرفتار شده‌اند، و ابتدای آیه بر این دلالت دارد، و آن سخن او -عَزَّ وَجَلَّ- است که: ﴿و آنان را می‌بینی که بر آتش عرضه می‌شوند در حالی که از خواری فروتن شده‌اند و زیرچشمی نگاه می‌کنند﴾¹ پس در آنجا ندا می‌دهند: ﴿پروردگارا، دو بار ما را به مرگ رسانیدی و دو بار ما را زنده گردانیدی﴾ پس مرگ اول: پیراهن‌های بشری گوشتی و خونی بدون شناخت و بدون اقرار است، و مرگ دوم: پیراهن‌های مسخ‌شدگان و حیوانات ذبح‌شونده است. زیرا کافر اگرچه از عالم بشری و در صفت زندگان گویا باشد، اما به خاطر کفرش مرده است، و خداوند در این سخن خود -عَزَّ وَجَلَّ- از آن خبر داده است: ﴿زنده را از مرده بیرون می‌آورد﴾² پس زنده همان مؤمن است که از مرده که همان کافر است بیرون می‌آید. و سخن او -عَزَّ وَجَلَّ- که: ﴿آیا کسی که مرده بود پس او را زنده کردیم﴾³ پس او مؤمنِ پیش از رسیدن به شناخت است، که چون شناخت پیدا کرد با شناخت خود زنده شد. و سخن آنان که: "دو بار ما را زنده کردی". پس همانا معنی -عَزَّ عَزُّهُ- چون برای عالم تجلی یافت و فرمود: ﴿و آنان را بر خودشان گواه گرفت که آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: بله﴾ پس این همان حیات بود، پس اگر بر آن ثابت می‌ماندند، برای همیشه با ایمان زنده بودند، اما آن را با اخلاص نگفتند، بلکه همان‌گونه که خداوند از آنان خبر داده، از