و عقلها به پایینترین مرتبه از معانی دانش دقیق آن دست نمییابند؛ فهم آن از توان خردمندان تیزهوش و بزرگترین دانشمندان نیز بیرون است.
و بهراستی، موالی از قیاس کردن در آن نهی کردهاند؛ اما در دیوارهای آن، برای جویندگان گنجینههایش درهایی گشودهاند؛ زیرا کلام او دارای ظاهری است که برای آن معنایی دقیق نهفته است، و میوههای درخت خرمای آن جز به توفیق الهی چیده نمیشود.
از همین رو، قرآن کریم با معانی رمزی نازل شده است؛ به شیوه إیاك أعني واسمعي يا جارة؛ یعنی مخاطب ظاهری کسی است و مقصود حقیقی دیگری. پس قرآن اسم را با خطاب آدمیان مخاطب قرار میدهد و برای معانی باطنی، مثلها و نمونههای ظاهری میآورد.
سروران پیشین ما در این میدان، در کتابهای خویش مطالبی آوردهاند که برای کسی که با دقت بنگرد، کفایتکننده و برای آنکه با تأمل بیندیشد، راهنماست. و ما پیرو آنان هستیم؛ نه گرهی از آنچه آنان استوار بستهاند میگشاییم و نه سنگی از بنایی را که با استحکام بنا کردهاند، برمیداریم.




