نهفته اشارت در باطن عبارت

از آنجا که قرآن کریم کلام خداوند متعال است، در قالب زبانی عربی و فصیح و خطاب آن متوجه همه مردم است، مقتضای عدل آن بود که هر فرد را به اندازه فهم، دانش و ظرفیت ادراک او مخاطب قرار دهد؛ چنان‌که خدای متعال فرموده است﴿ خدا هیچ کس را جز به اندازه توانش تکلیف نمی‌کند﴾¹

پس بزرگ و بلندمرتبه است خداوندی که در کتاب خویش با سخنی روشن متناسب با میزان فهم ما با ما سخن گفته است، تا تکلیف بر پایه توانایی باشد؛ و این، از روی عدالت، لطف و رحمت او نسبت به بندگانش است.

از همین‌رو، محال است که معانی کلام او تنها در ظاهر الفاظ متوقف باشد بنابراین، حکمت الهی اقتضا کرد که کلام او، همان‌گونه که دارای ظاهر است، دارای باطن نیز باشد؛ و تأویل همواره همراه تنزیل قرار گیرد.