در اثبات وجود آفریننده‌ای که پدیدآورنده موجودات است

آنچه مرا به بحث و نوشتار در این موضوع سوق داد، وجود گروهی است که به آن‌ها «طبیعیون» گفته می‌شود؛ اینان وجود خداوند را به آن صورت و حقیقتی که دینداران باور دارند، انکار می‌کنند. برخی از آنان معتقدند که عناصر چهارگانه‌ی طبیعت (باد آب، خاک و آتش) علت هستیِ موجودات هستند و این موجودات در اثر پیوند و واکنش این عناصر شکل گرفته‌اند. برخی دیگر گمان می‌کنند که «ماده» یا «جوهر فرد» علت موجود است. همچنین کسانی هستند که «عقل» را علت نخستین می‌دانند و اینان «مثالیون» نامیده می‌شوند، و باز برخی دیگر هم‌زمان به ماده و عقل باور دارند که به آن‌ها «اثنینیون»(دوگانه پرستان) گفته می‌شود.

‌من اگر به این دلیل می‌خواستم در این باره بنویسم که دانشمندان الهیات یعنی کسانی که به وجود خدایی عاقل و حکیم باور دارند این موضوع را با براهین و دلایل بسیاری اثبات کرده‌اند، نمی‌نوشتم؛ چرا که وجود آفریدگار این جهان، از بدیهی‌ترین بدیهیات است و هر کس که طلب اثبات آن کند، مانند کسی است که در ظهرگاهی که آسمان صاف و بدون ابر است، بخواهد اثبات کند که خورشید دیده می‌شود! اما دلیل نوشتار من در این زمینه، از یک سو رعایت ترتیب و سازمان‌دهی در مباحث بود و از سوی دیگر، همراهی با کسانی که برای طلب ثواب و افزودن بر وضوح مطالبی که در