مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

دلیل قاطع و قوی در اثبات تجلی پروردگار به صورت دیدنی - شیخ کامل حاتم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 559 من 568

بیعت می‌کنند؛ دست خدا بر دست آنان است﴾1 و ﴿هر چیزی نابود می‌شود، مگر وجه او﴾2.

پس آیات نخست که آفریدگار را از رؤیت، مشابهت و احاطه پاک می‌دارند، به «ذات» اشاره دارند؛ یعنی همان نور لاهوت مجردی که دیده نمی‌شود (حدّ مجهول). و آیات دیگر که متضمن ظهور آفریدگار و آمدنش و اینکه او دارای جانب و کلام و دو دست و چهره است، به «صورتی» اشاره دارند که ذات از طریق آن در میان خلق انسانی ظاهر گشته است (حدّ معلوم)؛ چرا که آن صورت، بر اساس دیدگاه بیننده و نه از نظر حقیقت، دارای چهره و دو دست و کلام و آمد و رفت بود.

‌و به تعبیری دیگر می‌گوییم: آیاتی که متضمن تنزیه و تجرید آفریدگار شامل تنزیه (پاک و منزه دانستن خداوند از هر نقصی) و تجرید (پیراستن از هرگونه وابستگی و ویژگی‌های مادی) است، به قدرتی اشاره دارند که از آن صورت ظاهر شد و آن صفتِ ذات و دلیل الوهیت است و به واسطه‌ی آن، خالق از مخلوق و پروردگار از پروردگی‌شده بازشناخته شد؛ و آیاتی که متضمن ذکر رؤیت آفریدگار و آمد و رفتش و اینکه او دارای دو دست و کلام و جانب و وجه است، به مظاهر عجزی اشاره دارند که از آن صورت نمایان گشت.

الهوامش

1سورهفتح ، آیه 10
2سورهقصص ، آیه 88
الصفحة 559 من 568