کنم. اما این گفتهام که "من آنم که برتری یافت و چیره شد"، یعنی من کسی هستم که با این شمشیر بر شما برتری یافت و شما را مقهور کرد تا به خدا و رسولش ایمان آوردید. و اما "من آنم که زنده میکنم و میمیرانم"، یعنی من سنت پیامبر را زنده میکنم و بدعت را میمیرانم. و اما "من اول هستم"، یعنی من اولین کسی هستم که به خدا ایمان آورد و اسلام پذیرفت. و "من آخر هستم"، یعنی من آخرین کسی بودم که پارچهای را بر پیکر پیامبر -جَلَّ جَلَالُهُ- کشید (او را کفن کرد) و او را به خاک سپرد. و اما "من ظاهر و باطنم"، یعنی من علمِ ظاهر و باطن را نزد خود دارم».گفتند: «ما را گشایش دادی و از اضطراب رهایمان کردی، خداوند به تو گشایش دهد».سپس فرمود: «من زمین را گسترانیدم، کوههایش را برافراشتم چشمههایش را جاری کردم، رودهایش را شکافتم، درختانش را کاشتم، میوههایش را فراهم آوردم، ابرهایش را پدید آوردم، صدای رعدش را به گوش رساندم، برقش را درخشان کردم خورشیدش را برافراشتم، ماهش را طلوع دادم، قطرات بارانش را فرستادم و ستارگانش را جای گذاری کردم. من دریای عمیق و خروشانم، و مراحل تکامل زمین را آرام کردم و کشتیهای جاری را در آن پدید آوردم. و من جنبِ خدا کلمه او، قلب خدا و درِی که از آن به خداوند وارد میشوند؛ ﴿و به شما گفته شد که از درگاه آن شهر سجدهکنان وارد شوید و بگویید گناهان ما را




