و بگذارید منتقدِ خبره، با نگاهی روشن به تفسیر اهل ظاهر از سخن خداوند متعال ﴿به انجیر و زیتون﴾ بنگرد؛ آنان ذکر کردهاند که این «واو» برای قسم است و منظور از انجیر و زیتون، همان دو درخت شناخته شده یا آن دو کوهی است که این دو درخت در آنها روییدهاند. چه تاریک و چقدر دور از صحت و حقیقت است این تفسیر! همانا انسان هرگاه بر چیزی سوگند یاد میکند، به چیزی جلیل و مقدس سوگند میخورد مانند اسم اعظم، قرآن کریم، رسول عظیم، یکی از پیامبران والامقام یا یکی از اولیای مقرب. پس چگونه آفریدگار متعال با آن عظمت و جلالی که دارد، به این دو درخت حقیر سوگند یاد کند که حشرات و خزندگان بر آنها میروند و انسانها و حیوانات میوهشان را میخورند و آلودگیها و پلیدیها بر آنها میافتد؟ یا به این دو کوهی سوگند یاد کند که چهارپایان بر آنها پا گذاشته و آنها را آلوده کردهاند و وحوش و حشرات و پلیدیها در آنجا میچرند و سکنی میگزینند؟
سپس، آن کسانی که بر «باطن» و «باطنیان» خرده میگیرند، از سخن رسول خدا -جَلَّ جَلَالُهُ- چشم پوشیدند که فرمود: «قرآن دارای ظاهر و باطنی است، و این ظاهر و باطن به هفت باطن و هفت ظاهر منتهی میشود». آن هم پس از آنکه آفریدگار سبحان در کتاب حکیمش فرمود: ﴿او اول است و آخر، و ظاهر است و باطن، و او به




