مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

دلیل قاطع و قوی در اثبات تجلی پروردگار به صورت دیدنی - شیخ کامل حاتم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 105 من 568

آفریدگار -عَزَّ وَجَلَّ- با دو صفت برای خلقش ظاهر گشت1: صفتی که با کسی که بر او تجلی شده «هم‌شکل» است اما در حقیقت از جنس او نیست و آن «صورت» است؛ و صفتی که اثبات می‌کند این تجلی، همان ذاتِ متجلی است و آن «قدرت» است.در اینجا معنای عبارت «او همان است، اما آن صورت او نیست» (هِيَ هُوَ، لَا هُوَ هِيَ) برای ما روشن می‌شود: «هِيَ» یعنی همان صورت رؤیت‌شده‌ای که از طریق آن، قدرتی ظاهر شد که با قدرت بشر متفاوت است؛ «هُوَ» یعنی آفریدگار متعال که از صفات و ویژگی‌های اوست آن قدرتِ قهاری که از دلِ آن صورت آشکار گشت و خلق از آوردن مثلی از آن عاجزند.«لَا هُوَ هِيَ» یعنی آفریدگار متعال از آن جهت که در احاطه و کلیت است، همان صورت نیست، و اینکه او صورتی انسانی دارد، به این معناست که با بشر هم‌شکل گشت، نه به این معنا که خود بشر باشد؛ بلکه نور خود را تجلی کرد و به صورتی بشری درآمد، بدون آنکه آن صورت دارای طبیعت بشری با آن ماهیتمادی و جسمانیت باشد.

الهوامش

1ازجابر جعفی روایت شده است که مولای من، امام باقر فرمودند: «ای جابر! آنچه را می‌بینی نفی کن و آنچه را می‌دانی اثبات نما من عرض کردم ای مولای من! اگر آنچه را با چشمانم دیده‌ام نفی کنم، آیا آنچه را با قلبم می‌دانم، نادیده گرفته باشم جاهل باشم؟ فرمودندآنچه را از "صورت" می‌بینی نفی کن و آنچه را از قدرت مولایت "انزع بطین" می‌دانی، اثبات نما عرض کردم ای مولای من، "انزع بطین" کیست؟ فرمودنداو مولای توست؛ کسی که از "ناسوت" جهان ماده تهی انزع و در "لاهوت" جهان الهی) سرمد و لبریز (بطین است. او آن صورت نیست، و آن صورت نیز او نیست عرض کردم ای مولای من، چگونه چنین است که او آن صورت نیست و آن صورت او نیست؟ فرمودندهمانا آن صورتِ رؤیت‌شده، غایتِ کلی است؛ و او (تعالی) صورتی است اما نه مانند صورت‌ها، جسمی است اما نه مانند اجسام ابزاری است اما نه مانند ابزارها، و نوری است اما نه مانند نورها (منبع: الرد علی اهل الحلول)
الصفحة 105 من 568