و از مسائل عماد غسانی که خداوند او را پاک کند
میگوید: «"باطن"، عبارت است از غیبی که هیچچیزش به طور کامل درک نمیشود، و "ظاهر"، عبارت است از صورتی که مشاهده و دیده میشود، هرچند که در حقیقت، نه تجزیه میشود و نه تکه تکه میگردد؛ به دلیل این سخن خداوند متعال که فرمود: ﴿او اول است و آخر، و ظاهر و باطن﴾1. و صفتهای "بطون" و "ظهور" ، دو صفت از صفاتِ باطن و ظاهر هستند.
و میگوید: و سرور ما امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- فرموده است:
«اگر بپرسی "چه زمان؟"، پس زمان در برابر ذات او پیشی گرفته است (یعنی او پیش از زمان است).
و اگر بپرسی "کجا؟"، پس مکان در برابر وجود او پیش افتاده است (یعنی او پیش از مکان است).
و اگر بگویی "پیش از او"، پس آن "پیش" در واقع بعد از اوست.
و اگر بگویی "بعد از او"، پس ذات او از وصف و محدودیت پوشانده شده است».
الهوامش
1سوره حدید – آیه 3




