سخنان شیخ مورد اعتماد، جلی، در رساله‌ی اندیّه

و از رساله‌ی اندیّه، نوشته‌ی شیخ مورد اعتماد، ابوالحسین محمد بن علی جلی وصیّ شیخ (علیهما السلام)، نقل شده است که می‌گوید: او به ذات علیّ (والا) یگانگی یافت و به صورتی آشکار ظاهر گشت؛ تا انس بخشاند و از روی رحمت، لطف، مهربانی و منت به بندگانش باشد، بی‌آنکه دچار زوال شود یا انتقال یابد و یا از حالی به حال دیگر دگرگون گردد.

و می‌گوید: پس هر کس بگوید «صورت دیدنی که با ویژگی "انزع بطین" (پیشانی پهن و شکم برآمده) ظاهر شد و بر منابر برآمد و با توحید به ذات خود اشاره کرد، همان ازلِ معبودی است اما "معنا" نیست و بلکه تنها "میم" است».

به او می‌گوییم: تو کفر ورزیدی، گمراه شدی، انکار کردی و نپذیرفتی؛ زیرا آن صورت ظاهری که با ویژگی «انزع بطین» آمد، خودِ اوست؛ همان‌گونه که استاد ما -عَلَيْهِ السَّلَامُ- فرمود: «او همان است؛ چه در اثبات، چه در ایجاد، چه در رؤیت عیانی و چه در یقین؛ اما او در عین حال نه در مجموع آن صورت است و نه در کل، و نه در انحصار و احاطه».

و من می‌گویم هرچند منت تنها برای خدا و پیشینیان است که آن صورت دیدنی تمامیتِ آفریدگار نیست، اما آفریدگار نیز غیر از آن نیست. صورت دیدنی، همان غایت قصه (نهایت هدف) و «معنای معانی» است؛ و پیامبران به آن اشاره کرده‌اند و