مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

دلایل نقلی در اثبات صورت مشاهده شده که آن غایت کلی است - شیخ ابراهیم سعود

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 31 من 184

و می‌گوید: همانا «معنا» تعالی برای اهل شرق ظاهر می‌شود در حالی که در غرب نیز ظاهر است، و برای اهل غرب ظاهر می‌شود در حالی که در شرق نیز ظاهر است؛ و در تمامی اقالیم زمین ظاهر است، به گونه‌ای که هیچ مکانی از او خالی نیست، و در رؤیتی محدود نمی‌شود و نه تجزیه می‌گردد و نه تکه تکه می‌شود، و هیچ زیاد یا کم شدنی بر او اثر نمی‌گذارد.

و در پایان، سخن «ابو ذُهَیبه» را درباره صورت آورد که مدعی است آن صورت، ساخته شده و حادث است.

پس نویسنده در پاسخ به ابوذهیبه می‌گوید: این سخن او که «صورت، ساخته‌ی (مفعولِ) معنای خویش است»1، در واقع اقراری از سوی اوست و اعترافی به حقانیت سخنان ما؛ و حجتی است که خداوند بر او ثابت کرد تا پس از آنکه اعتراف کرد صورت دیدنی (مرئی) دارای ماهیتی معنوی، لاهوتی، نورانی و احدی است، حالا آن را در صفات بشری وارد کرده و آن را «مفعول» (ساخته شده) و برایش «فاعلی» قرار داده است.

و هر چه «مفعول»، «مصنوع»، «مبدع»، «مکون» و مانند این اوصاف باشد در واقع همان «مخلوق» است و این‌ها تنها تزیین در لفظ هستند.

الهوامش

1همان‌گونه که در سخن شیخ احمد حیدر آمده است: اگر "نام" از "صورت" پدید آید، در این صورت نام از چیزی برمی‌خیزد که نام پیش‌تر از آن وجود داشته است؛ یعنی صورت پس از وجودِ نام به وجود آمده است. با این حال، هر آنچه پس از نام پدید آمده، همان نام است که آن را پدید آورده است و پدید آمدن آن به فرمان آفریدگارش و قدرت ایجاد‌کننده‌اش (جَلَّ اللَّهُ تَعَالَى) بوده است؛ پس از آنکه او با گواهی خود اقرار کرد که "صورت، همان اوست، نه اینکه او، صورت باشد".
الصفحة 31 من 184