مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

دلایل نقلی در اثبات صورت مشاهده شده که آن غایت کلی است - شیخ ابراهیم سعود

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 27 من 184

پس او این سخن را ذکر کرد تا بیان کند که صورت انزعیه، همان «معنا» در ذات خودش است و نه یک «اسم» یا «باب». خداوند بسیار بلندتر است از آنچه ستمگران می‌گویند.

و می‌گوید: پس شیخ (رضی الله عنه) برای اهل عقل و درایت و پژوهش روشن کرد که آن صورت، همان «معنا» است و «علی» همان صورت است1.

و می‌گوید: ما هیچ «معنایی» نیافتیم و نشناختیم که در ظاهر به نام «علی» خوانده شود، مگر صورت انزعیه. و می‌گوید: صورت انزعیه، آشکار و دیدنی بود و از دید سایر خلق و آفریدگان پوشیده نبود. و می‌گوید: اگر جایز بود که صورت انزعیه مثیل یا شبیهی داشته باشد همان‌گونه که باطل‌گرایان گمان می‌کنند در این صورت سرور ما در رساله‌اش جای می‌داد و مجاز می‌دانست که هنگام آشکار کردن غایب‌هایش، شبیه خود را به جای خود بفرستد.

و درباره این سخن که «ظاهرِ معنا، باطنِ اسم است و ظاهرِ اسم، باطنِ باب است»، می‌گوید: به هیچ وجه جایز نیست آن‌گونه که اهل جهل می‌پندارند که این‌ها سه صورت دیدنی و مشاهده‌شده باشند که در ظاهر، قدر و افعال با هم متفاوت‌اند، به گونه‌ای که این یکی باطن آن یکی و آن یکی باطن دیگری باشد.

الهوامش

1آیا سخنی روشن‌تر و آشکارتر از این وجود دارد که می‌گوید: «صورت، همان معناست، و علی همان صورت است»؟با این حال، او به سخن ابوسعید استدلال می‌کند و می‌گوید:«این مشایخ با گوش‌های خود می‌خوانند، نه با چشمانشان.»پس بنگر که چه تشبیه شگفتی آنان را به چهارپایان تشبیه کرده است. آیا این سخن با گفتار او که می‌گوید:«هر کس بگوید خدا صورت است، یا بُت است، یا شیطان است، آن صورت نکوهیده خواهد بود.» سازگار است؟
الصفحة 27 من 184