مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

دلایل نقلی در اثبات صورت مشاهده شده که آن غایت کلی است - شیخ ابراهیم سعود

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 22 من 184

سخن ابن‌شعبة درباره صورت دیدنی

و در مسائل ابن‌شعبة -عَلَيْهِ السَّلَامُ- آمده است: او می‌گوید: سخن درباره صورت دیدنی این است که: آن صورت، از نظر اثبات، ایجاد، رؤیت و یقین، خودِ اوست؛ اما در عین حال او، نه در مجموع آن صورت است، و نه کل آن، و نه در محدودیت و احاطه است. و ما کسانی را یافته‌ایم که می‌گویند: «صورت دیدنی، خودِ اوست، اما او، آن صورت نیست»؛ و این سخن بر حق است. پس شیخ (که خداوند متعال او را توفیق دهد) در این باره چه می‌گوید؟

شیخ می‌گوید: کسی که گفته است «آن صورت، خودِ اوست»، مقصودش این بوده که بگوید: درباره خدای یگانه‌ی قدیم، نمی‌توان گفت «کجاست» یا «در کجا» یا «بیرون» و «درون»؛ و هیچ شکلی از عدم و نبود را نمی‌توان به قدمتِ او نسبت داد. و مقصود او از این سخن، اثبات یگانگی، صمدانیت و فردانیت برای نفی محدودیت صورت دیدنی است؛ که اگر چنین باشد، راه درست را یافته است. اما اگر مقصودش چیزی غیر از این باشد، پس گمراه شده و کفر ورزیده است.

و او در پاسخ به این سؤال که: «آیا این صورت صفتی از پروردگار است که پشت آن پنهان شده و این صفت غیر از اوست؟» چنین پاسخ می‌دهد:«این صفتی از پروردگار است که پشت آن پنهان گشته، و این صورت نشانه وجود است؛ همان‌گونه که نام، ترجمه‌ای (بیانی) برای باطنی است که در صورت مظهر شده است».

الصفحة 22 من 184