از دیوان امیر حسن بن مکزون به همراه شرح شیخ سلیمان احمد
و برای تکمیل فایدهی مورد انتظار، آنچه در دیوان «امیر خطیر» به همراه شرح «عالم بزرگ» آمده است آورده شد، بدون آنکه به تمامی ریشههایی (اصولی) که شناخت آنها واجب است، پرداخته شود.
«دیدنِ ذات با عینِ ذاتِ خودش است اما باطنِ آن دیده شده، نادیده مانده»
شرح: بخش اول بیت به «حد معلوم» اشاره دارد و آن، ظهور حق (جلّ جلاله) برای آفریدگان با ذات خودش در صورت دیدهشده است؛ و بخش پایانی بیت به «حد مجهول» اشاره میکند و آن، همان غیب نفوذناپذیری است که ادراک و احاطه بر آن ممتنع است و عبارت است از علم و قدرت آفریدگار.
«و حرمی را زیارت کن که زیباییاش در آن حل کرده است تا بینیاز شوی از تکاپوی شبانه به سوی کوه»
شرح: حاصل این دو بیت، نهی از این است که به «صورت» با صفات زایل و فانی اشاره شود، بلکه باید با صفات ثابت و باقی اشاره کرد؛ همانگونه که صاحب کتاب «اصیفر» برای اقرار به «مظهر علوی» را واجب دانسته است.
«اندوهگین شدم، پس اندوه با غم و پریشانی درآمیخت و تجدیدِ اندوه، جامهی تازگیِ مرا فرسوده کرد»




