و میگوید: و اگر آنچه ذکر کردیم صحیح نبود، جایز نبود بگوییم که این صورتِ دیدهشده همان «او» است و همچنین مخلوق نیست؛ در حالی که نزد اهل طایفه ثابت شده است که هر چه پایینتر از ذات باشد، مخلوق است.
و میگوید: اما این صورتِ دیدهشده، مخلوق نیست.
و میگوید: سخن من این است که هیچ صورتی را اثبات نمیکنم مگر آنکه به عنوان جسمِ «معنا» دیدهاید.
و میگوید: و این صورت، بشری نیست بلکه ذاتی است؛ و علت و محدودیت در خلق است، نه در او.
و میگوید: او با ذات خویش و با صورتِ ازلی، نورانی و «أنزع بطین» (پیشانی گشاده و شکمبرجسته) سخن میگوید؛ و جهانِ نور، او را با صورتِ نور و مظهرِ قدرت میبیند.
و درباره مخالفانش میگوید: «آنها میگویند: او غیبی است که درک نمیشود و مشاهده نمیگردد مگر با صورت بشری؛ پس لعنت خدا بر آنان و لعنت بر هر کس که این سخن را بگوید»1.
الهوامش
1آیا پذیرش این مطلب که «ردّاد» از بزرگان موحدان است، آنها را ملزم نمیکند که در این گفتههای او پیروی کرده و تسلیم حقایق او باشند؟




