و مقصود از این سخن، چنانکه شیخ کامل صالح معروف در نوشتههایش تبیین کرده است، این است که: «یعنی او در آنچه حس بینایی میبیند، به نظر جسم، چیز و صورتی است؛ اما در آنچه قلب میشناسد، والاتر از آن است که بتوان به او احاطه کرد».
بنابراین، آفریدگار سبحان دیده نمیشود مگر به صورت صفتِ آن کسی که به او مینگرد؛ و از همین رو موحدان گفتهاند: «برای هیچکس مقدور نیست که او را ببیند مگر به صورت صفاتِ بودنش».
و گفتهاند: «همانا آفریدگار هنگام تجلی برای آفریدگانش، به هر تجلی بنا بر صفتش، و به هر مظهر بنا بر ظهورش میبخشد».
و باز گفتهاند: «او سبحانه از جانب خود ظاهر شد و ما او را از جانب خود دیدیم». مقصود از «ظاهر شد از جانب خود»، یعنی با ذات اعظمه، نورانیت کبری و قدرتی که حد و وصفی ندارد و نمیتوان به آن احاطه یافت یا آن را درک کرد.
و مقصود از «او را از جانب خود دیدیم»، یعنی با صفت و صورت ما و بر اساس حس بینایی ما؛ در حالی که او سبحانه برخلاف آن چیزی است که ما دیدهایم. به همین دلیل است که گفتهاند: «دیدنِ خدا، غیر از حقیقتِ خداست».




