در رساله «تذکره العارفین» نوشته کوفی آمده است: «میخواهم از تو بپرسم: اگر خداوند اراده کند که برای مخلوقاتش ظاهر شود و ذاتش را به آنان بنمایاند بدون آنکه دیدگانشان را خیره کند یا آزار دهد، آیا بر این کار تواناست یا ناتوان؟ اگر بگویی ناتوان است، پس خداوند را به عجز و ضعف نسبت دادهای و این جایز نیست؛ و اگر بگویی تواناست، پس او به قدرت خویش برای مخلوقاتش ظاهر میشود و آنان او را میبینند و او آنان را میبیند، چرا که او قادر است.»
در کتاب «تحفة الأخيار» اثر شیخ محمود حسین بعمره (که خداوند او را پاک گرداند) آمده است: «همانا برای سازندهی هر چیز دشوار نیست که ذاتش برای موجوداتش به صفتی شبیه به آنان باشد، تا آنان به شناخت معبود خود دست یابند.»
و دلیل دوم، شدت صفای نور است؛ زیرا ذات بلندمرتبه به سبب شدت صفای نورش، هنگام ظهور، صورت بیننده در آن ظاهر میشود و مانند آینه است، همانگونه که المکزون (که خداوند او را پاک گرداند) فرمود:«هر کس تو را چون چشم خویش میبیند،چرا که تو آینه هستی (وجودی).»
شیخ سلیمان احمد در شرح این بیت فرمود: «یعنی هر کس تو را به وصف و صفت خود میبیند، زیرا تو آینه هستی و هر کس در آینه بنگرد، چیزی جز تصویر خود را نمیبیند.»




