مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

نفی و اثبات در معرفت ذات - سلیمان عبدالله علی

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 159 من 186

و «ردّاد» (خداوند او را پاک گرداند) گفته است: «آفریدگار تنها صورتی را "نشان می‌دهد" و علت در مخلوق است، نه در او. اگر آفریدگار در ذاتش حقیقتاً یک "شخص" بود، در آن صورت چشم‌ها و دل‌های مخلوقات تغییر نمی‌کرد، بلکه خودِ او بود که متغیر و دگرگون می‌شد؛ و پناه می‌برم به خدا از چنین سخنی».

‌سید ابوسعید (خداوند او را پاک گرداند) در کتاب «نجحیه» فرمود: «باید "علیِ ظاهر" را بشناسی و هر آنچه از خطوط، صورت‌ها و محدودیت‌ها در او می‌بینی را نفی کنی، و یقین داشته باشی که آنچه او بر روی خود جاری می‌کند، بر او جاری نیست و آنچه آشکار می‌نماید، در ذات او رخ نمی‌دهد».

‌بنابراین، از طریق سخنان امامان -عَزَّ عَزُّهُ- و موحدان دانستیم که آفریدگار سبحان منزه از صفت اجساد، همراهی با صورت‌ها و هم‌سانی با بشر است. هر آنچه بندگان در آن صورتِ دیدنی از صفات مخلوقات مشاهده کرده‌اند، توهم و تشبیه در چشمان خودشان بوده که به دلیل گناهانشان رخ داده است؛ و هر چه دیده‌اند، بازگشتش به خودشان است و در واقع در خودشان واقع شده است.

مولایان -عَزَّ عَزُّهُ- و موحدان -عَلَيْهِ السَّلَامُ- بر نکته‌ای بسیار مهم در توحید و تنزیه تأکید کرده‌اند و آن این است که: «نفی (سلب کردن) جایز نیست، مگر پس از اثبات».

الصفحة 159 من 186