مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

نفی و اثبات در معرفت ذات - سلیمان عبدالله علی

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 118 من 186

شارح (که خداوند او را مقدس گرداند) گفته است: «تخییل: مصدر کلمه "خُیل الیه الشیء" است، یعنی چنین به نظرش رسید یا فلان چیز را چنین پنداشت؛ به این معنا که آن را برخلاف آنچه در واقعیت است، تصور و توهم کرد».

‌مقصود این است که دیدگان گاه به خطا می‌روند و اشیاء را برخلاف حقایقشان می‌بینند؛ مانند دیدن ستاره‌ها در آب یا تصویرها در شیشه، در حالی که عقل این تصویرها را نفی می‌کند. یعنی آن امور آن‌گونه که به نظر می‌رسید نبود، مگر از روی پوشاندن حقیقت و تخیّل، همان‌طور که برای سرورمان موسی -عَزَّ عَزُّهُ- در برابر ساحران فرعون رخ داد.

‌و خداوند متعال در داستان مریم (جل جلاله) فرمود: ﴿پس برای او به صورت انسانی کامل ظاهر شد﴾1. جبرئیل انسان نبود، بلکه بدین صورت برای مریم ظاهر شد و چنین به نظرش رسید (در حالی که مریم از چنین توهمی منزه است)، بلکه این ما هستیم که جبرئیل (که تسلیم او باشیم) را انسانی دیده‌ایم، در حالی که او انسان نیست.

و همان‌گونه که وجود برخی امور که در واقعیت حقیقتی ندارند، برای ما مشابهت می‌یابد و تخیّل می‌شود، در مورد پروردگار سبحان و تعالی نیز چنین است؛ او

الهوامش

1سورهمریم آیه ۱۷
الصفحة 118 من 186