مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

مفهوم تقمص نزد اهل تخصص - زهیر مرهج حسن بلال

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 63 من 109

همانا صیغه‌ی بازگرداندن که آیه با آن پایان یافته است، دلالت بر این دارد که آنچه انسان در این پیراهن‌ها با آن روبه‌رو می‌شود، عذاب و آزمایشی است که انسان جز با رحمت خداوند از آن‌ها رهایی نمی‌یابد. و این معنا در آیات متعددی تکرار شده است، از جمله: ﴿در آنجا مرگ را نمی‌چشند جز همان مرگ نخستین، و آنان را از عذاب دوزخ مصون داشت﴾1 و خداوند متعال فرموده است: ﴿به زودی آنان را دو بار عذاب خواهیم کرد، سپس به سوی عذابی بزرگ بازگردانده می‌شوند﴾2پس در آیه‌ی (۵۶) از سوره‌ی دخان، بیانی بر وجود بیش از یک مرگ وجود دارد، و اگر تنها یک مرگ بود، نظم آیه به گونه‌ای تغییر می‌یافت که همان مرگ یگانه را برساند؛ زیرا تصریح به اینکه چیزی «نخستین» است، بدان معناست که از نظر تعداد، چیزی پس از آن نیز وجود دارد.

و در آیه (۱۰۱) از سوره توبه دلیلی است بر اینکه انسان به دو نوع از عذاب معذب می‌شود و پس از آن دو، عذاب بزرگ فرا می‌رسد. و فرا رسیدن عذاب بزرگ پس از اجرای مجازاتِ آن دو عذاب، در خود متن ثابت است؛ پس حرف عطف «ثُمَّ» (سپس) بر پی‌درپی بودن و ترتیب دلالت دارد، و فعل ﴿بازگردانده می‌شوند﴾ بر وضعیت پیشینی دلالت می‌کند که بازگشت به سوی آن صورت گرفته است. و عذاب بزرگ همان پایانِ عذاب‌هاست که در آخرت فرا می‌رسد

الهوامش

1سوره دخان، آیه ۵۶
2سوره توبه، آیه 10۱
الصفحة 63 من 109