نخواهد ماند؛ زیرا همان است که میان بخش نخست آیه و بخش دوم آن پیوند برقرار کرده، بهطوری که دومی را نتیجهی حتمیِ مقدمهای موجود قرار داده است؛ پس بازگشت خلق به حیات، برای جزا در برابر عمل است.
و عمل، لحظهای و همراه با صیغهی جدید نیست، بلکه پیش از آن است، به دلیل ظرف گذشته در ﴿به پاداش آنچه میکردید﴾1 و اما سخن خداوند متعال ﴿خداوند خلقت را آغاز میکند، سپس آن را بازمیگرداند، سپس به سوی او بازگردانده میشوید﴾2 بدین معناست که بازگشت تنها به سوی خداوند است و نه به نزد غیر او. و این امر بر وجودِ پیشین قبل از آغاز خلقت دلالت دارد، و این وجود در علم خداوند واقع است که فعلِ ارجاع (بازگرداندن) بر آن دلالت دارد؛ زیرا بازگرداندن به یک مکان، دلیلی بر وجودِ پیشین در آن است، و اگر امر غیر از این بود، آیه میفرمود: «سپس به سوی او میروید یا برده میشوید»، و این بازگرداندن اختیاری نیست، به دلیل فعل مجهول تُرْجَعُونَ: بازگردانده میشوید.
سؤالی از دوشیزه دیما الصدر: آیه کریمه میفرماید ﴿همانا او خلقت را آغاز میکند سپس آن را بازمیگرداند تا کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، به عدالت جزا دهد و کسانی که کافر شدند، به سزای کفرشان




