مبحث هفتم
« تقمص در نزد آفریقاییان »
در کتاب «ادیان در آفریقای معاصر» نوشته‌ی مندلسون، ترجمه‌ی ابراهیم اسعد محمد، صفحات ۴۳-۴۹ مطلبی آمده است که خلاصه‌ی آن را در ادامه می‌آوریم: بازگشتِ روح به تجسد (تقمص) در باورهای شماری از ادیان آفریقایی رایج است؛ به عنوان نمونه، قبایل «کالاباری» که در جنوب صحرای بزرگ آفریقا سکونت دارند جهان را به دو بخش تقسیم می‌کنند:
مادی: که فضایی را اشغال کرده است.
روحانی: که جز خردسالانی که فسادِ دنیا هنوز در آن‌ها نفوذ نکرده، کسی نمی‌تواند آن را ببیند.
در برابر هر پدیده‌ی مادی، یک پدیده‌ی روحانی وجود دارد؛ حتی تمام اعضا و عناصرِ تشکیل‌دهنده‌ی مادی، همتایی در عالم روحانی دارند. مرگ چیزی جز جدا شدنِ عالم روحانی از عالم مادی نیست؛ همان‌گونه که ناخدا بر کشتی تسلط دارد، عالم روحانی نیز بر عالم مادی مسلط است. سرنوشت انسان، همان چیزی است که پیش از آمدن به این جهان، گفته و انجام داده است. پیش از تولد، عالم روحانی نزد «نیروی مؤنث» که خداوندِ بزرگ در کنار «نیروی مذکر» بنیان نهاده، می‌رود و به او اعلام می‌کند که کدام