تئوصوفی (حکمت الهی) اذعان میدارد که بازگشت به تجسد، جلوهای از جلوههای این قانون کیهانی است. در اسلام نیز، برخی از فرقههای باطنی یا بهتر است بگوییم عرفانی یا گنوسی برخی از آیات قرآن را به عنوان اشارهای روشن به تقمص (تناسخ) تفسیر میکنند.
بنابراین با توجه به معنای لغوی تقمص، حوزهی معناییِ این آیات میتواند به مفهوم بازگشتِ نفس برتر برای تجسد (آن هم بیش از یک بار) اشاره داشته باشد. از جملهی این آیات است: ﴿پس سوگند به شفق﴾ 1سرخی افق پیش از غروب؛ ﴿و سوگند به شب و آنچه را جمعآوری میکند﴾ 2دربرمیگیرد، جمع میکند و میپوشاند؛ ﴿و سوگند به ماه چون بدر کامل شود﴾ 3نورش گرد آید و کامل شود؛ ﴿که شما پیوسته از حالی به حال دیگر درمیآیید﴾ 4حالی پس از حالی؛﴿پس آنان را چه میشود که ایمان نمیآورند﴾5
و از آنچه از این آیات فهمیده میشود این است که قرآن به عناصری از کیهان سوگند یاد میکند تا به قانونی که بر این هستی حاکم است اشاره کند. پس همانگونه که خورشید غروب میکند و شب فرا میرسد (آمد و شد شب و روز)، و همانگونه که ماه




