سوالِ شصتم: دربارهٔ دستههای مردم در توحید؟
پاسخ: او گفت: بدان ای پرسش کننده، که مردم در توحید، بر سه گونهاند، و گفته شده بر سه قسماند: اثباتکننده، نفیکننده و تشبیهکننده. اثبات کننده: کسی است که به خدایی که او را میپرستد و راهی که آن را قصد میکند، متألّه است، و او اقرارکننده به ظهورات است، بدونِ تشبیه. نفیکننده: معطّل است؛ کسی که به خدایی متألّه نیست و به پروردگاری اعتقاد ندارد و به ظهورات اقرار نمیکند. تشبیه کننده: مشرکی است که به آنچه دیده اقرار نمیکند، و مولا را به چیزهای همانند شده تشبیه میکند، و بدون دلیل به چیزی اشاره مینماید؛ به سببِ فرمایشِ خداوند متعال: و از مردم کسی است که درباره خدا بدون هیچ دانشی و هیچ هدایتی و هیچ کتاب روشنگری مجادله میکند»1.
الهوامش
1سوره حج – آیه 8




