سوالِ پنجاه‌ وهشتم: دربارهٔ زکاتی که بنده به وسیلهٔ آن، به مولای خود نزدیک می‌شود؛ آیا برای خاص و عام جایز است؛ یا اهلِ ویژه‌ای دارد؟

پاسخ: از «کتاب حقائق أسرار الدین»؛ ابن شعبه (که خداوند او را مقدّس گرداند) گفت: همانا زکات بر سه وجه است:

وجه اوّل: زکاتِ مؤمنِ عالم برای برادرانش، بذلِ علم به آنان است؛ زیرا علم، گنج است، و عالِم کسی است که علوم را آشکار می‌کند و به وسیله آن فقرای مؤمنان را بی‌نیاز می‌گرداند، و فقرای مؤمنان همان ناتوانان در علم هستند.

و ابو سعید میمونِ ثقه (که خداوند او را مقدّس گرداند) در «کتاب المسائل» گفت: هرگاه درخواست‌ کننده‌ای مستحق نزدِ شما آمد، از پراکندگیِ سفره‌های خود بر او بپاشید، و سفره، معرفت است، و پراکندگی، شیر دادن است، و عالم مانند گوسفندی است که علوم باطنی از او جاری می‌شود.

وجه دوم: آن زکاتی است که به آن فرمان داده شده است و آن فریضه‌ای لازم بر هر مؤمنِ عارف است که به وسیله آن به مولای خود، تقرّب جوید؛ پس این زکات برای عالمانِ بالغِ اهلِ ایمان، واجب می‌شود. و مولا صادق -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود:«همانا زکاتِ باطنیِ مال برای گروهی باطنی واجب است، و مؤمنان سه طبقه‌اند: از آنان کسی هست که به اندازهِ