سوالِ سیزدهم: دربارهٔ سخنِ محمد بن سنان: هیچ چیزی بزرگتر از روح القدس نیست، مگر آنکه نازل در آن باشد؟
پاسخ: مراد از این سخن، آن است که روحالقدس همان صورتِ آشکار و قابلِ مشاهدهای است که برای اهلِ نور و اهلِ بشر، ظاهر شده است، و قدس، سیدِ ما، محمد -عَزَّ عَزُّهُ- است. و آنچه در او نازل شده، معنای لاهوتی است؛ همان حقیقتی که نه وصف میشود و نه در قالبِ صفات درمیآید؛ اما من نمیگویم آنچه در صورت نازل شده، غیر از خودِ صورت است؛ زیرا اگر چنین باشد، دو خدا لازم میآید؛ بلکه میگویم: لاهوت همان صورت است، و صورت همان لاهوت است؛ اما در حقیقت و جوهر، نه در جنس و ظاهر و منظر. معنای عبارت «هیچ چیز از صورت بزرگتر نیست مگر آنچه در آن نازل شده است مراد از این سخن، صفاتِ مشاهدهشده و پدیدههای حادث است؛ یعنی: صفاتِ ذات، از صفاتِ حادثی که در صورتهای گوناگون برای اهلِ زمینها و آسمانها ظاهر میشوند، برتر و عظیمترند؛
با این حال، صورتِ مشاهدهشده، همان ذات و همان معنای لاهوتی شمرده میشود. تفاوت میان آن دو تنها در صفت و نمودِ ظاهری است، نه در حقیقت و جوهر.
درباره «اسمی که چشمها آن را میبینند




