سوالِ چهارم: دربارهٔ فرمایشِ مولای ما، جعفر صادق -عَزَّ عَزُّهُ- ، که فرمود: «هیچ زمان و عصر و هنگام و وقت خالی نیست از یک «معنیِ موجود»، و «سایه‌ای گسترده»، و «باب موردِ قصد». و این عصری است که ما در آن هیچ چیزی از آنچه مولا صادق -عَزَّ عَزُّهُ- فرموده نیافتیم؟

پاسخ: در این باره، ابن‌شعبه (قدّس الله) در کتابِ حجّة العارف، چنین توضیح داده است: مقصودِ مولا صادق -عَزَّ عَزُّهُ- از این سخن آن است که آفریدگان تا زمانی که در این اجسامِ کثیف و مادّی هستند، ناگزیر به این نام‌ها نیاز دارند؛ و آن نام‌ها عبارت‌اند از: معنا، سایه و باب. زیرا به آنها نیازمندند، چرا که هیچ سخنی جز از راهِ یک صورت و نمود واقع نمی‌شود؛ امّا شناختِ او به واسطهٔ قدرتش، ظهور و غیبت را برای تو شناسانده است؛ همان‌گونه که ظهور، حرکت و انتقال نیست؛ بلکه دلیلِ عقل چنین اقتضا می‌کند که همان‌طور که دیدگان ما را از همهٔ جهات دیگر پوشانده و صورتی خورنده، نوشنده و فرسوده را به ما نشان داده که عوارض بر آن وارد می‌شود؛ در حالی که او برخلافِ این اوصاف است؛ همچنین جایز است که دیدگان ما را از مشاهدهٔ خود محجوب سازد و آن را به ما ننمایاند؛ در حالی که در حقیقت موجود است، بی‌آنکه ادراک یا احاطه‌ای بر او حاصل شود، و قائم به ذاتِ خویش است.