سوالِ هشتاد و هفتم: دربارهٔ سخن مولای ما، صادق -عَزَّ عَزُّهُ- : «هر کس گرهی را پیش از آنکه گرهزنندهٔ آن را بگشاید، باز کند، درندگان او را میخورند، گرگها او را میدرند، جانورانِ زمین او را پاره پاره میکنند، و خداوند او را به صورت اعرابیِ خشن و بیابانی بازمیگرداند»؟
پاسخ: با یاری و توفیقِ خداوند: هرکس واجبات را در ظاهر و باطن از خود ساقط کند و هیچیک از آنها را برپا ندارد، در حقیقت با همه پیامبران مخالفت کرده است. این موضوع به «گرهای» تشبیه شده که کسی آن را بسته است؛ و هرکس آن را قبل از آشکار شدنِ حقیقت باز کند، در واقع آن را پیش از بسته کنندهاش گشوده است. در این نگاه گفته شده: موسی گره ابراهیم را گشود و خود همان ابراهیم بود. عیسی گره موسی را گشود و خود همان موسی بود. و محمد گره عیسی را گشود و خود همان عیسی بود. و نیز گفته شده: محمد بن حسن آخرِ عسکری گره محمد بن عبدالله هاشمی را میگشاید و خود او همان است. اما در بُعدِ باطنی، در همه شریعتها هیچ تغییر و دگرگونی وجود ندارد.




