سوالِ اول: دربارهٔ خداوند عزّوجل: او کجا بود قبل از عالم، و قبل از آسمان و زمین، و خورشید و ماه، و شب و روز؟
پاسخ: از امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- نقل شده است که مردی از ایشان پرسید: ای امیر مؤمنان، پروردگارِ ازلی تو پیش از آنکه جهان پدید آید، و پیش از آنکه آسمان و زمین و خورشید و ماه و شب و روز و این فلک گردان را بیافریند، کجا بود؟ امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: «خدا بود، در حالی که هیچ مکانی وجود نداشت».
پاسخ دوم: محمد بن زراره روایت میکند: بر جعفر صادق -عَزَّ عَزُّهُ- وارد شدم و عرض کردم: ای مولای من، دربارهٔ خدا از شما میپرسم؛ آیا خدا بود در حالی که نه مکانی وجود داشت و نه چیزی از موجودات؟ فرمود: «آری، خدا بود و هیچ مکانی وجود نداشت و هیچیک از اشیاء نیز وجود نداشتند». عرض کردم: آیا تکیه زده بود و سپس نشست؟ فرمود: «ای پسر زراره، نادانی کردی؟! آیا فرمایشِ امیرالمؤمنین -عَزَّ عَزُّهُ- را که به آن مردِ عرب فرمود، نشنیدهای»؟ سپس فرمود: «خدا نه بر چیزی است، نه در چیزی است، و نه از چیزی است». و توضیح داد: «هر کس بگوید خدا بر چیزی قرار دارد، گمان کرده است که خداوند بر دوشِ چیزی حمل میشود. هر کس بگوید خدا




