سوالِ هفتاد و پنجم: دربارهٔ فرمایشِ خداوند متعال: «هرگاه برای نماز برخاستید، صورتها و دستهای خود را تا آرنج بشویید و سرها و پاهای خود را تا قوزکها مسح کنید، و اگر جنب بودید، پاک شوید»1؟
پاسخ: بیان کرده این موضوع را صحب کتاب «حقائق اسرار الدین» تمام دستورها و نهیهایی که پیامبران آوردند، در سه شریعتِ بزرگ (تورات، انجیل و قرآن) در واقع «اشخاص» هستند؛ یعنی حقیقتهایی زنده و دارای معنا، که خدا دستور داده آنها را بشناسیم و اطاعت کنیم، و از برخی دیگر دوری کنیم. و خداوند بزرگ تر از آن است که احکامش را در چیزهای پَست و جسمانی مثلِ محلّ دفع، ادرار، غذا و مانند آن قرار دهد؛ چیزهایی که در نهایت تبدیل به نجاست میشوند؛ تفسیرِ باطنی آیه میشود: شستنِ «صورت» یعنی: در بعضی نقلها، «صورت» به معنای سرور و آقا، یعنی محمد آمده است؛ پس: «شستنِ صورت» یعنی شناختنِ جایگاهِ حجاب (واسطه/حقیقت میان خدا و خلق) و آگاهی از مقامِ او.




