سوالِ هفتاد و دوم: دربارهٔ فرمایشِ رسول الله: «هر کس نماز ندارد، دین ندارد». و فرمایشِ خداوند متعال: «همانا نماز بر مؤمنان، فریضهای دارای وقتِ معین است»1 و نیز: «بر نمازها و نماز میانه محافظت کنید و برای خدا با فروتنی بایستید»2؟
پاسخ: نماز، به طورِ کُلی و تفصیلی، که به آن فرمان داده شده و بر حفظ و پاسداری از آن تأکید گردیده است، عبارت است از شناختِ «معنا» بر اساسِ حقیقتِ توحید، و این، واجبی لازم بر هر مؤمنِ عارف است، و معنای این فرمایشِ خداوند که میفرماید: «بر نمازها و نمازِ میانه محافظت کنید»، این است که «نماز میانه» همان شخصِ حسن است، و او در میان اشخاصِ «میم» در جایگاهِ میانی قرار دارد. و معنای این که فرمود: «بر آن محافظت کنید»، این است که: شناخت و معرفت او را حفظ کنید. و بدانید که «باری» (خداوند) او را کنار نهاد و به صورتی همانندِ صورتِ او ظاهر شد.




