مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 9 من 112

«فتقِ امر» (شکافتنِ فرمانِ الهی) صاحب نام‌ها و صفاتی شده است؛ همان امری که بر احکامِ گشودن و تدبیرِ جهان حاکم است و عقل‌ها از درکِ آنچه در علم و قدرتِ آفریدگار نهفته است، ناتوان‌اند. پس چگونه آفریده می‌تواند آفریدگار را درک کند؟1 آیا نه این است که او، سبحان، از حرکت و سکونِ عقل‌ها والاتر و برتر است؟ و از آنجا که عقل حتی از درکِ ذاتِ خویش ناتوان است، چگونه می‌تواند «حرکت‌دهنده‌ی کلِ هستی» را درک کند؟ همان که حرکتش از ذاتِ اوست و «کَونِ اول» (هستیِ نخستین) را «آفریدگاری غیرِ مخلوق» قرار داد. پس او جایگاهِ صفاتِ آفریدگاری است که خود آفریده نشده‌اند. و این‌ها همان نام‌های او در عالمِ «اَظِلّه» (عالم ذر) هستند: مشیت، فطرت، علم، قدرت و لطفِ پنهان. از میان این‌ها، «علم و قدرت» در برابر «حرکت و سکون» قرار می‌گیرند. و فراتر از این دو، «معنایِ» آن‌هاست که آن دو را پدید آورده است، و او (آن معنا) از دیدگاهِ مرتبه‌ی ترابی (خاکی و بشری) چنان است که: «جز او کسی نمی‌داند که او چیست».

و اینکه گفتیم «کونِ اول»، مقصود همان ذاتِ سرورمان محمد -جَلَّ جَلَالُهُ- است.

الهوامش

1"مقصود این است که ذات باری تعالی منفعل (پدیده‌ی حادثی که حوادث در آن تأثیر بگذارند) نیست، و تمامی مخلوقات منفعل هستند؛ پس چگونه مخلوق می‌تواند خالق را بشناسد؟"
الصفحة 9 من 112