مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 80 من 112

است؛ همان‌گونه که ابلیس (لعنه الله) گفت: «مرا از آتش آفریدی و او را از گل»1. پس خداوند به او فرمود: «از آن خارج شو که تو رانده‌گشته‌ای و تا روز جزا لعنت من بر تو باد.»2 و کلام امام که فرمود: «هر کس جایگاه‌های صفت را شناخت، به قرارگاه معرفت رسیده است»؛ یعنی رسیدن به «حقیقتِ معنا» که غایتِ شناخت است.

«مواقع»: همان نیروهای تابان بر کل هستی و صورتی هستند که از قالبی غیرمادی و مُهری ایزدی برآمده‌اند (صورتی که بر ماده نقش بسته اما خودِ ماده نیست).

«قرارگاه معرفت»: همان مرز باریک و دقیق صراط است. اما «حقیقتِ معنا»، پیراستن و پاک کردن او از هرگونه ذات، نام و صفت است؛ تا جایی که سالک درمی‌یابد «معنا» همان پروردگارِ پروردگاران، مالکِ جان‌ها، زنده‌کننده و میراننده، روزی‌دهنده، پدیدآورنده و پیونددهنده، و حاکم و داورِ مطلق است؛ از ازلِ پیش از ازل تا ابدِ پس از ابد، و از باطنِ باطن تا ظاهرِ ظاهر.

از این رو می‌گوییم: «او والاتر از آن است که والایی به او نسبت داده شود»؛ چنان‌که بغدادی سروده است: «اگر او را می‌شناسی، پس او را از چه چیزی منزه می‌کنی؟ او نه صفتی دارد که وصف شود و نه عددی که به شمارش آید.»

الهوامش

1سوره اعراف – آیه 12
2سوره ص – آیه 77-78
الصفحة 80 من 112