مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 8 من 112

صورت، همان حد و مرزِ شناخته‌شده برای ایشان است. این همان سخنِ «سید مکزون» سنجاری است که می‌گوید:

«ذات با چشمِ خودِ ذات مشاهده می‌شود و در حالی که باطنِ آنچه مشاهده شده، پنهان مانده است.»

و این بدان سبب است که هیچ نطق و سخنی جز از یک «صورت» بر نمی‌آید؛ و آن صورت از دیدگاهِ مردمان، در زمین و آسمان دارای جایگاه و گستره‌ای است. آنان آن صورت را با گوهرهای عقلانیِ تابان می‌بینند و با شناختِ جایگاه‌ها و نشانه‌های مجرد، از آن نوری می‌گیرند تا بتوانند معانیِ کلامِ حق و حقیقتِ توحید را دریافت کنند؛ آن هم در فضای «برزخیِ» دانش‌هایشان که از ماده پیراسته است؛ مقصودم همان هستی‌های مجردی است که از هرگونه قید و بند و محدودیتِ مادی رها هستند. و آنجا که مفضل پرسید: «و آیا ذات جزءجزء می‌شود، یا صورتی می‌پذیرد، یا پاره‌گونه می‌گردد، یا از هستی (کیان) خود دگرگون می‌شود، یا در عقل‌ها با حرکت و سکونی به وهم و گمان می‌آید؟»

در اینجا، پرسشِ خلق از حق درباره‌ی ذات مقدس اوست. ذات باری‌تعالی، همان «ذاتِ تمام ذات‌ها» است که از نام‌ها و صفت‌ها پیراسته است؛ چرا که هر چیزی که در عالمِ ابداع (آفرینشِ نخستین) ریشه‌ای دارد، دارای ذاتی اثرپذیر و ایستا است که از

الصفحة 8 من 112