از شما میپرسم؛ دربارهی ظهور «معنا» (حقیقتِ غیبی الهی) برای آفریدگانش به صورتی مرئی و قابل دیدن؛ و اینکه آیا ذات الهی جزءجزء میشود؟ یا به صورتی درمیآید؟ یا پارهگونه میگردد؟ یا از هستی و کیان خود دگرگون میشود؟ یا در عقلها با حرکت و سکون به وهم و گمان درمیآید؟ و چگونه غیب برای خلقِ ضعیف آشکار میشود و خلق چگونه توانِ نگریستن به آفریدگار را دارد؟
پس آن بزرگوار فرمود: «ای مفضل! "همانا در آفرینش آسمانها و زمین و آمد و رفت شب و روز، نشانههایی برای خردمندان است"1. ای مفضل! همانا دانش ما سخت و دشوار است و راز ما ناهموار و بسی دشوار؛ برای زبان دور است که از آن بیانی کند، مگر به صورت اشاره و تلویح؛ و همانا شیعیان ما به اندازهی درایت و شناختشان دربارهی ما، شناخته میشوند.»
من شارح میگویم و توفیق از جانب خداست: پرسشِ مفضل از سرورمان امام صادق -عَزَّ عَزُّهُ- دربارهی آشکار شدنِ «معنا» (حقیقتِ غیبی الهی) برای آفریدگانش در یک «صورتِ مرئی» (کالبدی قابل مشاهده) است؛ و اینکه غیب چگونه برای خلقِ ناتوان پدیدار میگردد؟ در واقع، مفضل با زبانِ مردمان از آن «صورتی» میپرسد که خلق با آن انس گرفتهاند؛ چرا که آنان را شناختی جز از طریقِ «صورت» نیست؛ و




