مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 57 من 112

و نه فاصله‌ای. پس اینکه فرمود "من و علی مانند این دو هستیم"، اشاره‌ای است به عارفان که بدانند در آنجا جدایی و فصلی نیست. میان او و آفریدگارش واسطه‌ای نیست، که اگر می‌بود، او شخص دیگری غیر از او می‌شد. آیا سخن خداوند متعال را نشنیده‌ای که فرمود: "و می‌خواهند میان خدا و پیامبرانش جدایی افکنند"1 و نیز: "و آنچه را خدا به پیوستن آن فرمان داده، قطع می‌کنند"2 او نهی فرمود از اینکه میان وی و باری‌تعالی واسطه‌ای باشد؛ جز اینکه او سرآغازِ نام‌هاست. از این رو فرمود: "من و علی مانند این دو هستیم" تا اشاره‌ای برای عارفان باشد؛ پس هر که اشاره را دریافت، از عبارت بی‌نیاز شد و هر که جایگاه‌های صفت را شناخت، به قرارگاهِ معرفت رسید.»

من شارح می‌گویم: ای برادرِ خواننده! با چشمِ حقیقت به سخن «سید میم» بنگر و کلام حق را از زبان امام صادق -عَزَّ عَزُّهُ- در پاسخ به مفضل اعتبار کن. آن «دو انگشت»، مَثَلی است برای نزدیکیِ بی‌نهایتِ «اسم» به «معنای» خویش؛ و اینکه فرمود «او را از نورِ ذات اختراع کرد»، هشداری است برای توجه به فلسفه‌ی کلام و جایگاهِ اشاره‌ها. «نورِ ذات» همان فعلِ ذات است، چنان‌که پیش‌تر در جای دیگری از این رساله گذشت؛ کلمه‌ی «مِن» (از) در اینجا معنای فاعلی دارد و نه مفعولی (یعنی از او صادر شده نه اینکه از جنسی دیگر ساخته شده باشد). شأنِ «اسم» والاتر از آن است که به او

الهوامش

1سوره نساء – آیه 150
2سوره بقره – آیه 27
الصفحة 57 من 112