مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 44 من 112

ناری و برای خاکیان، خاکی. اما «قدسِ معرفت» از همه‌ی این‌ها یگانه و ممتاز است؛ و آن همان شناختِ «دیده و حقیقتِ والا» نزد مؤمن است.

و سخن امام -عَزَّ عَزُّهُ- که فرمود: «ای مفضل! همانا این "صورت"، قدرتِ آن قدیر و نورِ آن منیر است. ظهور مولایت برای کسی که ایمان آورد و اقرار کرد، رحمت است و برای کسی که جحد ورزید و انکار کرد، عذاب؛ و فراتر از او غایتی و برای او نهایتی نیست.»

من شارح می‌گویم: صورت، قدرتِ قدیر و نورِ منیر است؛ یعنی این صورت، نگاهِ «اسم» به «معنای» خویش است. این صورت، همان قدرتِ ذاتی و انزعی است؛ او نور است و آن که روشنی‌بخش اوست، همان «معنا» است که از نگاهِ اسم، نعت و ادراک مجرد است. پس فراتر از او مقصدی نیست، چنان‌که فرمود: «چشم‌ها او را درک نمی‌کنند و او چشم‌ها را درک می‌کند»1. هرچه باری‌تعالی توصیف شود، او برتر از کلام مخلوقات است، چرا که آنان از شناخت کُنه و حقیقت او ناتوان‌اند.

چنان‌که آن عالم -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: «اگر آشکار است برای خودش است و اگر پنهان است برای خودش است»؛ و این مقامی است پیش از اختراع و پدید آمدنِ «اسم».

الهوامش

1سوره انعام – آیه 103
الصفحة 44 من 112