مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 40 من 112

عبارت «و نه آن صورت، اوست»؛ مقصود این است که صورت، همان افعالِ او نیست، و در عین حال او از آن افعال جدا و خارج هم نیست، زیرا افعال از او ناشی شده‌اند. چنان‌که امام -عَزَّ عَزُّهُ- فرمود: «نه در اشیاء فرو رفته است و نه از آن‌ها بیرون است»؛ یعنی نه او خارج از خلق است و نه خلق خارج از او هستند، به واسطه‌ی آن نعمت‌هایی که بر ایشان فرو فرستاده است.

چنان‌که ارسطو -عَزَّ عَزُّهُ- فرموده است: «وجودِ حق به منزله‌ی یک آینه است و آفریدگان همچون صورت‌هایی هستند که در آن ظاهر شده‌اند؛ و در این میان، دو امرِ "حق" و "خلق" در گردش‌اند، بدون آنکه چیزی از حق در خلق باشد و یا برعکس؛ همان‌گونه که چیزی از آینه در صورتِ داخل آن نیست و چیزی از صورت در ذاتِ آینه وجود ندارد.»

و سخن مفضل که گفت: «ای سرورم! بر شرح و بیان خویش بیفزا؛ چرا که من از فضل و نعمت تو چنان دانستم که خود را از توصیف حتی بخشی از صفات تو ناتوان می‌بینم.»

پس امام -عَزَّ عَزُّهُ- به من فرمود: «ای مفضل! از هر چه دوست داری بپرس.» عرض کردم: ای سرورم! آن صورتی که بر منبرها دیده شد و از ذاتِ خویش به سوی ذاتِ معنوی‌اش فرامی‌خواند و آشکارا از لاهوتیت سخن می‌گفت، و شما فرمودید که

الصفحة 40 من 112