مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 25 من 112

و سخن امام -عَزَّ عَزُّهُ- که فرمود: «به چیزی نیاز نداشت تا به وسیله آن بیگانه (و متمایز) گردد، و به غیرِ خود منسوب نشد تا با آن شناخته شود؛ بلکه او، اوست هر جا که باشد؛ و آنجا که بود و جز او نبود.» من می‌گویم: «به چیزی نیاز نداشت»؛ زیرا «شئ» (چیز) تحتِ چگونگی و کیفیت قرار می‌گیرد و او والاتر از هر کیفیتی است.

«و به غیر خود منسوب نشد تا با آن شناخته شود»؛ یعنی انتساب تنها به یک «چیز» ممکن است و او فراتر از شیئیت است. اگر او به چیزی وابسته بود، با آن شناخته می‌شد و برای او مرزی (حیز) پدید می‌آمد و اگر آن چیز نبود، او نیز معدوم می‌گشت؛ در حالی که آفریدگار متعال نه ماهیت دارد، نه کیفیت (چگونگی)، نه اینیت (کجایی)، نه کمیت (چند و چون) و نه لامیّت.

«بلکه او، اوست هر جا که باشد»؛ این عبارت دلالت بر «هویتِ حقی» دارد که کسی جز او از آن آگاه نیست.

چنان‌که سرورمان ابوشعیب -مِنْهُ السَّلَامُ- محمد بن نصیر فرموده است: «ای هو، ای هو! ای کسی که نمی‌داند او چیست جز خود او؛ و ای کسی که هرگز از هستی (کیان) خود جدا نشد، حتی اگر برای چشمان ظاهر گشت.» این سخن برای اثباتِ وجودِ او و نفیِ هرگونه حد و مرز از ساحتِ اوست.

الصفحة 25 من 112