مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 24 من 112

«حیث» (کجایی) شایسته این دو مرتبه است. و اینکه فرمود «پیش از آنکه پاسخ‌دهنده‌ای پاسخ گوید»، این سخن بر نوپدیدیِ مکان (حدوث) دلالت دارد و نه بر ذاتِ قدیم او.

«هیچ‌کس جز او نبود»؛ در اینجا مقصود انفراد و یگانگی او از حرکت و سکون است؛ و حقیقتِ او را کسی جز خود او نمی‌داند.

«پیش از مکان بود»؛ یعنی پیش از مکانی که از جهت تجلی و ظهور به او نسبت داده می‌شود؛ همان‌گونه که از نگاه «میم» (مقام محمدی) که پیوندگاهِ حرکت و سکون است، دیده می‌شود.

«چرا که مکانی جز مکانِ او نبود»؛ یعنی هیچ وجودی جز وجود او نبود. این کلام، «عدم» را از او نفی می‌کند.

و عبارت «مکانی جز مکان او نبود» نشانه‌ای برای ظهور او بر خلق است تا مبادا موجودی غایب و مفقود را بپرستند بلکه او حاضرِ مطلق است.

«و او تا بی‌نهایت است»؛ این ضمیر به آن حقیقتِ غایب از حد و مرز زمان، مکان، نام‌ها و صفت‌ها باز می‌گردد؛ همو که حاضر و موجود است، نه حالتی بر او عارض شده، نه زوالی دارد و نه از آنچه از او بوده جدا گشته است. و آن چیزی که «از او بود»، همان مقامِ «قِدَمِ میم» است که نه وصف می‌شود، نه محدود می‌گردد و جز از طریقِ صورتِ محدث و نوپدیدش (تجلیات) شناخته نمی‌شود.

الصفحة 24 من 112