مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 22 من 112

صفات مخلوق مدار)؛ و هرگاه قدرت را دیدی، پس من همان "الله، پروردگار جهانیان" هستم.»

و سخن امام -عَزَّ عَزُّهُ- که فرمود: «بدان که ذات، از نام‌ها و صفت‌ها والاتر است؛ غیبی است دست‌نایافتنی ، اما هیچ باطنی از او پوشیده نیست و پنهان‌ترینِ اندیشه‌ها از او مخفی نمی‌ماند؛ او لطیف است و چیزی بزرگ‌تر از او نیست.»

من شارح می‌گویم: این کلام که فرمود: «بدان که ذات از نام‌ها و صفت‌ها والاتر است»، گویای این است که این خطاب اگرچه در ظاهر به جناب مفضل است، اما در واقع امری است خطاب به تمامیِ «عالمِ خلق» برای بیداری و آموزش آن‌ها. در عرف و مشربِ ما «اهلِ توحید»، ذاتِ الهی در مقامِ توحیدِ محض، از هر نام و صفتی عاری و پیراسته است.

چرا که صفت و توصیف، از ویژگی‌های دنیایِ خلق است و نه از ساحتِ حق. هر آنچه آفریدگان، مولای خود را به آن توصیف می‌کنند، در واقع «جایگاه‌های اشاره»ای است تا از آن طریق به شناختِ حقیقتی برسند که برای آنان تجلی یافته است؛ پس آن‌ها حق را «از دریچه‌ی خودشان» (به قدر ظرفیت خویش) دیده‌اند. به همین سبب است که گفته شده: «نام‌ها حد و مرز هستند و صفت‌ها خدمتگزار (بنده)»؛ در حالی که برای او هیچ حد و مرزِ قابل درکی نیست. با این حال، هیچ امر باطنی از او پوشیده

الصفحة 22 من 112