مكتبة كتيبة محمّد بن نصير Muhammad bin Nusayr's Library Bibliothèque de Muhammad bin Nusayr کتابخانه کتیبه محمد بن نصیر

مَكْتَبَةُ كَتِيبَةِ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ

افکار توحیدیه در شرح حدیث صورت انزعیه - حبیب عبدالله غانم

تصفّح
سحب للأسفل
الصفحة 11 من 112

شده) به دست نمی‌آید.1 از این رو، برای سالکی که از غیرِ خداوندِ عزوجل طلب کند، این مسیر ناهموارترینِ راه‌هاست.

چنان‌که آن حکیم فرمود: «آیا درِ خانه‌ی غیرِ مرا می‌کوبی در حالی که درِ خانه‌ی من گشوده است؟»

یعنی آیا از مخلوق طلب می‌شود در حالی که خالق حضور دارد؟ چگونه چنین چیزی برای کسی که در سخن خداوند تدبر کرده، ممکن است؟ آنجا که می‌فرماید: «و ما از رگ گردن به او نزدیک‌تریم»2 و می‌فرماید: «و او با شماست هر جا که باشید»3. و آنجا که فرمود: «برای زبان دور است که از آن بیانی کند، مگر به صورت اشاره (تلویح)»؛ مقصود از «تلویح» و اشاره، همان جریانِ سخن گفتن از طریقِ شناختِ آیات، ظهورات، داستان‌ها و نشانه‌های «ذروِ اول» (عالمِ نخستین) و شناختِ «قبه‌های هفت‌گانه» است؛ آن هم از جنبه‌ی حقایقِ مجرد و فرامادی، نه از جنبه‌ی عبارت‌هایی که در مکان‌های گذرا و عرضیِ نزد خلق محدود شده‌اند.

الهوامش

1یعنی مقصود، عقلی است که خداوند به وسیله آن شناخته می‌شود، پس خدا جز به خدا شناخته نمی‌شود. و این همان مطلبی است که در مقدمه پیش کشید که امر خداوند خارج از دایره احاطه و فراگیری است، و همان‌گونه که فرمود: (و چون عقل، ذاتِ خویش را درک نمی‌کند، پس چگونه محرکِ هستی را درک نماید...). و همانا معرفت، تنها معرفتی اشاره‌ای است نه معرفتی ادراکی، و هر کس او را به اندازه ظرفیت و توان خویش می‌بیند.
2سوره ق – آیه 16
3سوره حدید – آیه 4
الصفحة 11 من 112