و اما سخنِ سرورمان سلمان -مِنْهُ السَّلَامُ- که برای آموزشِ ما فرمود: «منزه است آن ازلی که هرگز از هستی و کیانِ خویش زایل نشد، اگرچه برای چشمانِ بینا در صورت ، آشکار گشت»؛ که در اینجا، همین اشاره ما را از هرگونه عبارت و توضیحِ بیشتر بینیاز میکند.
و سخن امام که فرمود: «ای مفضل، همانا دانش ما سخت و دشوار است و راز ما ناهموار و بسی دشوار»؛ به این معناست که شناختِ جایگاههای دانشِ مجرد (پیراسته از ماده)، تنها برای کسی ممکن است که خداوند او را از فیض دانش، مشیت و قدرتِ خویش که از منبع او برای دوستدارانش مدد میگیرد برگزیده باشد. دشواریِ این دانش از آن روست که «دیگران» (نامحرمان یا کسانی که در حجاب مادی هستند) به دنبالِ درکِ نامها، صفتها و جایگاههای آنها از طریقِ ابزارهای مادیاند. در حالی که برای درستیِ اشاره در عبادت، باید معنایِ «علم» و نامهای آن را از حد و مرزِ صفتهای بشری خالص کرد.1 همچنین، طلب کردن از غیرِ خدا امری عاریهای (ناپایدار) است؛ به همین سبب است که این راه سخت و دشوار است؛ چرا که حکمت جز از «حکیم» و راز جز از «رازدان» (آن که در حقایق و دقایقِ فراتر از هویتهای خلقی و امری پنهان




