آنچه ماندگار است ترغیب نمود و آنچه را فانی می‌شود، وسیله آزمایش آنان قرار داد و فرمانشان داد که از فریبِ آن برحذر باشند.

پس هرگاه مرتکبِ کاری شدند که خدا آن‌ها را از آن نهی کرده بود، کیفرها، آسیب‌ها و بلاهای گوناگون از جمله انواع بیماری‌ها به سراغشان آمد؛ و هرگاه آنچه را خداوند از طاعات امر فرموده بود برپا نداشتند، انواع عذاب و آنچه به آن‌ها وعده داده شده بود از قبیل مَسخ (تغییر چهره)، خَسف (فرو رفتن در زمین)، کَسف (سقوط قطعات آسمانی) و قَذف (پرتاب سنگ و صاعقه) بر آنان فرود آمد.همان‌گونه که عذاب پیوسته بر آنان و بر هر کس از ایشان که مخالفت کرد، نازل گشته است؛ پس برخی از آنان را طوفان فرا گرفت، و برخی را لرزه (زمین‌لرزه یا صیحه مرگبار) نابود ساخت، و برخی به بوزینگانی رانده‌شده و زیان‌کار مسخ شدند. این‌ها و امثال آن، نمونه‌ای از عذابِ آخرت است که در دنیا چشیدند؛ و این همان است که خداوند متعال فرمود: ﴿و قطعاً ما پیش از عذاب بزرگ‌تر (آخرت)، از عذاب نزدیک‌تر (دنیا) به آنان می‌چشانیم شاید که به سوی خدا بازگردند﴾¹ تا آنجا که درباره سرشت برخی می‌فرماید: ﴿و اگر به دنیا بازگردانده شوند، باز به همان کاری که از آن نهی شده بودند، بازمی‌گردند﴾².