«سپس آن روح حرارت و سردیِ آهن (کارد) را با پوستکنده شدن و قطعهقطعه گشتن میچشد؛ و در این فرآیند، در کالبدهایی بزرگتر یا ظریفتر (کوچکتر)، به اندازهی گناهان و سرکشیاش، تکرار میشود. پس برخی از آنان در این وضعیت تکرار میشوند اما زمانِ تکرارشان طولانی نمیگردد و سپس به مرتبهی بشریت بازگردانده میشوند.» و برخی از آنان کسانی هستند که تکرار و رفتوبرگشتشان در آن کالبدها طولانی میشود، تا جایی که در میان انواع بسیاری از حیواناتِ ذبحشدنی (حلالگوشت) جابهجا میگردند. سپس سرانجام به مرتبهی بشریت بازگردانده میشوند و توحیدِ آفریدگارشان -عَزَّ وَجَلَّ- بر آنان عرضه میگردد؛ پس اگر اجابت کردند که نجات مییابند، وگرنه اگر باز هم نپذیرفتند به همان کالبدی که از آن منتقل شده بودند بازگردانده میشوند؛ و این کار از روی رحمتِ مولایشان و عدالتی از جانب اوست.»
و همانا آنان را به کالبدِ مسوخات (حیوانات) منتقل میکند تا ارواحِ گردنکش و متکبر، خوار و ذلیل گردند. و اگر خداوند میخواست آنان را به چیزی سختتر از مسوخات عذاب کند، قطعاً چنین میکرد؛ ولی او نسبت به آنان و آن عذابِ سختی که دارند، رئوف و مهربان است.این انتقال به کالبد حیوانی صورت نمیگیرد مگر پس از
مدتها بیم دادن و هشدار دادن و رفتوآمدِ مکررِ آن روح در قالبهای بشری؛ و در هر دوره بشری کسی را به سوی آنان میفرستد که ایشان را به سوی او (خداوند یا حقیقت) فرا خواند.اما هر بار که سرکشی کردند و حق را انکار نمودند، آنان را به همان مرتبهای که از آن منتقل شده بودند باز میگرداند، تا آنکه کفر و سرکشیِ یکی از آنان به اوج برسد؛ در این هنگام است که به سختترینِ مسوخات منتقل شده و در انواعِ پستِ آن گردانده میشود.
و با این همه، خداوند او را از بازگرداندن به کالبد بشری محروم نمیسازد و بار دیگر توحید بر او عرضه میگردد؛ و هر اندازه که سرکشیِ او (انسان) شدیدتر شود، عذاب او در آنچه به سوی آن منتقل میشود نیز سختتر میگردد.چرا که مولای والا مرتبه بندهاش را از روی کینه و دشمنی عذاب نمیکند و از رفتار بنده دچار تأسف (خشم و اندوهِ انسانی) نمیگردد؛ زیرا تنها کسی کینه میورزد و تأسف میخورد که میترسد فرصت انتقام را از دست بدهد اما خداوند بر همه چیز محیط است.
و مؤید این سخن، روایتی است که از امام -عَزَّ عَزُّهُ- نقل شده، آنگاه که از ایشان درباره این آیه سؤال شد که: ﴿و قطعاً ما عذاب نزدیکتر را پیش از آن عذاب بزرگتر به آنان میچشانیم، باشد که بازگردند1﴾.پس ایشان فرمودند: "همانا خداوند -جَلَّ وَعَلَا- نسبت به بندگانش مهربانتر از آن است که آنان را از روی خشم عذاب کند یا با آتش انتقامجویانه بسوزاند2؛ و هر کس گمان کند که خداوند




