دلیل بر اینکه هیچ چیزی «ذات» را نمیپوشاند (حجاب نمیشود)، سخنِ «عالم» -عَزَّ عَزُّهُ- است که فرمود: «همانا خداوند اگر بخواهد جهانیان را از حقیقتِ ذات خویش بپوشاند (محجوب کند)، آنان را سرگشته و بیهوده رها نمیکند، بلکه آنان را به واسطهی "صاحبان مقامات" میآزماید.» پس از سخن ایشان که فرمود «اگر بخواهد ذات را از خلقش بپوشاند»، دانستیم که حجاب بر روی «خلق» است نه بر ذات.
و از «عالم» -عَزَّ عَزُّهُ- پرسیده شد: «ای سرور ما، همانا برای "معنا" ظهورهای ذاتی و ظهورهای مِثلی (مانندگونه) است.» پس ایشان فرمود: «خاموش! تمام ظهورهای معنا، ذاتی است نه مثلی؛ چرا که او با مِثلها و صفتها ظاهر نمیشود، زیرا مِثلها و صفتها پدیدآمده (مُحدث) هستند. و آن "ازل" در هیچ زمان و دورانی ظاهر نگشت مگر به واسطهی "ذات"؛ همان انزعِ بطین (علی ) که حقِ آشکار است.»
دلیل بر این مطلب، آن چیزی است که در خاصترین دعاها گفته میشود: «ای کسی که همواره بر حقیقت و کیانِ خویش بوده است، اگرچه برای دیدگان آشکار گشت.» و «اسم» از نورِ ذاتِ خداوند پدید آمد، پس او به واسطهی اتصالش به نورِ ذات که اسم از آن پدید آمده متصل است و جدا نیست؛ اما نه به خودِ ذات. و اسمِ روشنگری




