«پس چون او را نظام بخشیدم و از روح خود در آن دمیدم، برای او به سجده درافتید.»1 مقصود این است که: «چون او را از غیب به سوی وجود آشکار کردم.» پس «معنا» برتر از توصیف است و «عرش» همان تجلیِ مولا برای اوست. و گفته شده است معنای آیه این است که بر عرش مستولی گشت؛ هرگاه بخواهد او را آشکار میکند و هرگاه بخواهد زیرِ درخششِ نورِ ذات، پنهانش میسازد. این است توحیدِ صحیح. و نیز گفته شده است معنای «الرحمن علی العرش استوی»، ظهورِ «معنا» به مانندِ صورتِ «اسم» است، بدون آنکه زوالی یا انتقالی رخ دهد (خداوند بلندمرتبه برتر از اینهاست)؛ و این همان معنای آیه «و رفعناه مکاناً علیاً» (او را به مکانی بلند برکشیدیم) است.
الهوامش
1سوره حجر – آیه 29




