پس روشن شد که «ذات» ظاهر نمیشود مگر به نورش، و آن نور همان «قدرت» است. و «نور» ظاهر نمیشود مگر به درخشش (ضیاء) خود، و آن درخشش همان «حکمت» است. هرگاه نور ظاهر شود، ظهورِ ذات نیز به دنبال آن لازم میآید. و همینطور اگر نور پوشانده شود، پوشانده شدنِ ذات نیز لازم میآید که همان «بطون» است. و نور پوشانده نمیشود مگر به همان چیزی که به واسطهی آن ظاهر گشت، و آن همان «حکمت» است؛ به همین دلیل فرمود: ای پنهان به حکمت خود...
سید ابوشعیب -مِنْهُ السَّلَامُ- فرمود: «ای کسی که به قدرت خود آشکار است، و ای کسی که به حکمت خود پنهان است.»
و در این معنا شعری سروده شده است:
هیچ آشکاری نیست مگر آنکه کالبد و حضورش، بدون هیچ انکاری، از باطنی خبر میدهند، مانند نوری که درخشش (ضیاء) آن را میپوشاند، اگرچه او با این پوشاندنش، خود حجابی برای ذاتِ باری است، و او همان است که اگر نبود، ذات هرگز آشکار نمیگشت، و برای خلق، با چشمها قابل مشاهده نبود.
ما درباره شناخت باری تعالی از تمام جنبههایی که ساداتِ پیشین روشن کرده بودند، برهان آوردیم و معنای ظهور و بطون، و چگونگیِ تجلی (کشف) و پوشیدگی (تحجب) را بیان کردیم. اگر میخواستیم به تفسیر تمام پیچیدگیها بپردازیم، کتاب طولانی




