در پاسخ میگوییم: درست میگویید، اما معنای ظهور و بطون را درست نفهمیدهاید؛ زیرا پنهان بودن شریفتر از آشکار بودن است و «معنا» تعالی همان «باطن» است، و «اسم» آن «ظاهری» است که «معنا» به واسطهی آن ظاهر میشود. از آنجا که «معنا» شریفتر است، پس بطون (پنهانی بودن) شریفتر از ظهور است. و «اسم» همان است که اول و آخر و ظاهر و باطن است.
معنای «اول»: نخستینِ تمام موجودات است؛ «آخر»: پایانِ تمام پایانهاست؛ «ظاهر»: آن است که ظاهر شد تا خلق به واسطهی او بر «ذات» استدلال کنند؛ و «باطن»: آن است که با نور خود پنهان گشت و «ذات» که از هرگونه نام و صفتی منزه است را در خود پوشاند.
باری تعالی، اولی است که راستی هیچ پایانی ندارد، و آخری است که هرگز آغاز نداشت. او باطنی غایب است که درک نمیشود و هیچ تغییری بر او وارد نمیشود تا از حالی به حال دیگر نقل مکان کند به گونهای که زمانی ظاهر باشد و سپس پنهان شود، یا پنهان باشد و سپس ظاهر گردد. بلکه او «باطنِ ظاهر» و «ظاهرِ باطن» است. او اولی است پیش از هر اولی، بدون هیچ ابتدایی؛ و آخری است پس از هر آخری، بدون هیچ پایانی. هیچ چیزی مانند او نیست و اوست شنوا و داناست.




